Szanuj energie

NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać informacje
wpisz swój adres email:

FORUM

Zapraszamy na nasze forum
na którym można dowiedzieć się
wielu interesujacych rzeczy

Wejdź
drukuj
20.01.2011 / Beata Kępińska

Energia geotermalna - nomy i przepisy

Pojęcie wód termalnych określone zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2006 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych (Dz. U. Nr 32, poz. 220, z późn. zm.). Zgodnie tym przepisem wodami termalnymi są złoża wody podziemnej występujące we wszystkich jednostkach geologicznych, z których wydobywana woda ma na wypływie z ujęcia temperaturę co najmniej 20°C, z wyjątkiem wód odprowadzanych z odwadniania czynnych zakładów górniczych i odwadniania nieczynnych wyrobisk. Rozporządzenie to zalicza również wszystkie złoża wód termalnych do kopalin podstawowych.

Uznanie wód termalnych za kopalinę skutkuje koniecznością uzyskania na ich wydobycie koncesji i poddania procesu ich wydobycia przepisom Prawa geologicznego i górniczego i ustawom pokrewnym.

Źródła energii, które "nie wykorzystują spalania organicznych paliw kopalnych w procesie przetwarzania energii" zgodnie z Ustawa Prawo Energetyczne zostały zaliczone do niekonwencjonalnych źródeł energii. Natomiast odnawialnymi źródłami energii są te, które "wykorzystują w procesie przetwarzania zakumulowaną energię słoneczną w rozmaitych postaciach, w szczególności energię rzek, wiatru, biomasy, gruntu, promieniowania słonecznego w bateriach słonecznych".

Ustawa Prawo Energetyczne nakłada na państwo obowiązek "rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii". Powinien on być zawarty w założeniach polityki energetycznej państwa przyjętych na najbliższe jak i dalsze lata. Natomiast przedsięwzięcia w zakresie m.in. modernizacji, rozbudowy lub budowy nowych niekonwencjonalnych źródeł energii powinny być uwzględnione w planach zagospodarowania przestrzennego miast i gmin. Przepisy prawne dotyczące niskotemperaturowych źródeł energii nie zostały dotychczas w Polsce uregulowane.

Wzrost zainteresowania energią geotermalną w ciepłownictwie leżał u podstaw zmian przepisów prawnych związanych z tym sektorem. Zmiany te wprowadzane były systematycznie w szeregu ustawach. Poniżej przedstawiono wybrane regulacje prawne dotyczące wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w rozbiciu na trzy grupy:

I. Prawo Wspólnotowe

  1. Biała Księga „Energia dla przyszłości – odnawialne źródła energii” z 1977 roku
  2. Zielona Księga „O bezpieczeństwie energetycznym” z 2000 roku
  3. Dyrektywa 2001/77/EC w sprawie promocji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej produkowanej z odnawialnych źródeł energii
  4. Dyrektywa 2001/80/EC w sprawie ograniczania emisji niektórych zanieczyszczeń do atmosfery
  5. Dyrektywa 2002/90/EC o efektywności energetycznej budynków
  6. Dyrektywa 2003/30/EC w sprawie promocji użycia w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych
  7. Rezolucja Sejmu RP w sprawie wzrostu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (MP z 1999 Nr 25 poz. 365)
  8. Założenia polityki energetycznej Polski do 2020 roku – przyjęte przez Radę Ministrów 22 lutego 2000 r.
  9. Strategia rozwoju energetyki odnawialnej – Ministerstwo Środowiska 2000 rok

II. Ustawy krajowe

  1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1977 roku – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 – tekst jednolity)
  2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo Wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229)
  3. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r. nr 62, poz. 627)
  4. Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 717)
  5. Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198)
  6. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. nr 228, poz..1947 – tekst jednolity)
  7. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880)
  8. Ustawa z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity)
  9. Ustawa z dnia 12 maja 2000 roku o zasadach wspierania rozwoju regionalnego (Dz.U. z 2000 nr 48, poz. 550)
  10. Ustawa z dnia 6 lipca 2001 roku o zachowaniu narodowego charakteru (Dz.U. z 2001 roku nr 97, poz. 105)
  11. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. z 2004 r. nr 116, poz. 1206)
  12. Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2004 Nr 59, poz. 404 )
  13. Ustawa z dnia 27 lipca 2002 roku o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorstw (Dz.U. z 2002 roku, nr 141, poz. 1177)
  14. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000, Nr 54 poz.654 tekst jednolity)
  15. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000, Nr 14 poz. 176 tekst jednolity)
  16. Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2004, Nr 54 poz.535)
  17. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006, Nr 121, poz. 844 tekst jednolity)
  18. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717)
  19. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.)

III. Programy, strategie i plany wojewódzkie

  1. Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007-20020
  2. Plan zagospodarowania Przestrzennego Województwa podkarpackiego
  3. Program ochrony środowiska dla Województwa Podkarpackiego
  4. Wojewódzki Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego Podkarpacia na lata 2001-2006
  5. Regionalna Strategia Innowacji RSI Podkarpackie
  6. Strategia Rozwoju Turystyki Województwa Podkarpackiego

Z punktu widzenia procesu zagospodarowania pozyskanej energii geotermalnej powyższe przepisy przyporządkować można następującym zagadnieniom:

  1. rozpoznanie, udokumentowanie i pozyskanie energii geotermalnej,
  2. produkcji oraz dystrybucji energii przez zakłady geotermalne,
  3. wspieranie ekonomiczne produkcji z wiązanej z wytwarzaniem tzw. „czystej energii”.

Problematyka rozpoznania, udokumentowania i pozyskanie energii geotermalnej podlega głównie przepisom Prawa geologicznego i górniczego, prawa wodnego oraz kilku z ww. ustaw, które są z Prawem geologicznym i górniczym powiązane.

Budowa i dystrybucja energii regulowana jest głównie przepisami Prawa energetycznego, Prawa budowlanego i Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przepisy Prawa energetycznego, Prawo ochrony środowiska oraz ustawy związane z postępowaniem w sprawie pomocy publicznej, wdrażają postanowienia dyrektywy 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w tym energii cieplnej pochodzącej ze źródeł geotermalnych.

Przepisy i normy związane z pompami ciepła

Pompy ciepła są przystosowane do zabudowy wewnątrz pomieszczeń. Pomieszczenie powinno być suche i zapewniać temperaturę nie niższą niż +5°C a w związku z tym w razie takiej potrzeby powinno być ogrzewane.

Pomieszczenie techniczne, w którym usytuowana będzie pompa ciepła wraz z urządzeniami dodatkowymi i instalacją hydrauliczną powinno spełniać wymagania Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. (z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz wymagania bezpieczeństwa zawarte w PN-EN 378-3:2000 „Instalacje ziębnicze i pompy ciepła. Wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Część 3: Usytuowanie instalacji i ochrona osobista”.

Zaleca się instalować pompę ciepła w pomieszczeniu wydzielonym, suchym o temperaturze otoczenia nie niższej niż +5°C i objętości pomieszczenia uzależnionej od napełnienia pompy ciepła czynnikiem ziębniczym.

Wysokość pomieszczenia nie powinna być mniejsza niż 2,20 m. W zastosowaniach przemysłowych minimalna wysokość pomieszczenia wymaga odrębnych ustaleń.

Wysokość prześwitu w przejściach pod podwieszonymi częściami instalacji powinna być nie mniejsza niż 2,0 m.

Powierzchnia pomieszczenia powinna umożliwić swobodny montaż i dostęp do pompy ciepła, pomp obiegowych, zbiorników, wymienników ciepła i armatury hydraulicznej.

Pomieszczenie, w którym ustawiona będzie pompa ciepła należy wyposażyć w kratkę ściekową.

Pomieszczenie powinno mieć drzwi otwierające się na zewnątrz. Ściany i posadzki powinny być łatwe do utrzymania w czystości i nie pylące (terakota, glazura, tynk).

W przypadku gdy, jako medium dolnego źródła zastosowano roztwór glikolu etylenowego w pomieszczeniu pompy ciepła typu solanka-woda, musi być zapewniona wymiana powietrza gwarantująca nie przekroczenie granicznego stężenia etylenu w powietrzu tj. 0,006 kg/m3 wg PN-EN 378-1:2000.

Źródła energii, które "nie wykorzystują spalania organicznych paliw kopalnych w procesie przetwarzania energii" zgodnie z Art.3 pkt 20 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo Energetyczne (Dz. U. nr 54, poz. 348 z późniejszymi zmianami) zostały zaliczone do niekonwencjonalnych źródeł energii. Natomiast odnawialnymi źródłami energii są te, które "wykorzystują w procesie przetwarzania zakumulowaną energię słoneczną w rozmaitych postaciach, w szczególności energię rzek, wiatru, biomasy, gruntu, promieniowania słonecznego w bateriach słonecznych" (Art. 3 pkt.21).

Ustawa Prawo Energetyczne, zgodnie z Art. 15 pkt 7 nakłada na państwo obowiązek "rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii". Powinien on być zawarty w założeniach polityki energetycznej państwa przyjętych na najbliższe jak i dalsze lata. Natomiast zgodnie z Art.16 ust.2 pkt 2 Ustawy, przedsięwzięcia w zakresie m.in. modernizacji, rozbudowy lub budowy nowych niekonwencjonalnych źródeł energii powinny być uwzględnione w planach zagospodarowania przestrzennego miast i gmin.

Kolektor gruntowy zgodnie z prawem budowlanym należy interpretować jako przyłącze cieplne do budynku [Art.29 ust.1 pkt.20 Prawa Budowlanego].

Inwestor przed przystąpieniem do prac, zgodnie z Art.30 ust.1 pkt.1 Prawa Budowlanego, musi zgłosić właściwemu organowi budowę kolektora gruntowego [Art.30 ust.1 pkt.1 Prawa Budowlanego].

Zgłoszenie budowy powinno zawierać informacje zgodne z Art.30 ust.2-4 Prawa Budowlanego, a w szczególności rodzaj, zakres i sposób wykonywania kolektora wraz z terminem rozpoczęcia prac. Do wykonywania kolektora można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu [Art.30 ust.5 Prawa Budowlanego].

Dodatkowo pionowy kolektor gruntowy podlega pod Ustawę Prawa Geologicznego i Górniczego [Dz.U. z 2005 r. Nr 228 poz.1947]. Zgodnie z Art.6 ust.16 tej ustawy wykorzystaniem ciepła z Ziemi jest odbiór energii z gruntu za pośrednictwem nośników energii wprowadzonych do otworu wiertniczego.

Na pionowy kolektor gruntowy wymagany jest projekt prac geologicznych, który podlega zgłoszeniu właściwemu organowi administracji geologicznej. [Art.33 ust.3 Prawa Geologicznego i Górniczego].

Do wykonania prac geologicznych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia przedłożenia projektu tych prac właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. [Art.33a ust.1 Prawa Geologicznego i Górniczego]

Wykonawca prac geologicznych jest obowiązany zgłosić zamiar przystąpienia do wykonywania robót geologicznych właściwemu organowi robót geologicznych, organowi górniczemu oraz wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. [Art.35 ust.1 Prawa Geologicznego i Górniczego].

Przepisów o planach ruchu zakładu górniczego nie stosuje się do wykonywania robót geologicznych związanych z wykorzystaniem ciepła z Ziemi. [Art.67a ust.1 ptk.3 Prawa Geologicznego i Górniczego].

Zgodnie z Prawem Wodnym Dz.U. z 2001 r. Nr 115 poz. 1229 pobór wód podziemnych dla potrzeb pomp ciepła powyżej 5m3/dobę należy traktować jako szczególne korzystanie z wód. [Art.36 ust.3 pkt.2 i 4 Prawa Wodnego].

W związku powyższym na korzystanie z wód podziemnych na potrzeby pompy ciepła wymagane jest pozwolenie wodnoprawne [Art.122 ust.1 pkt.1 Prawo Wodne].

Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek z dołączonym operatem wodnoprawnym na czas określony, nie krótszy niż 10 lat [Art.127, 131 i 132 Prawo Wodne].

Na podstawie Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. „Prawo ochrony środowiska” (Dz.U. Nr 62, poz.627) Art.294 pkt.3, zwolniony z opłat jest pobór wody na potrzeby funkcjonowania pomp cieplnych oraz geotermii, wykorzystujących energię wody podziemnej, pod warunkiem zwrotu do wód podziemnych takiej samej ilości wody co najmniej nie gorszej jakości.

W razie konieczności należy wystąpić do właściwego Zakładu Energetycznego o wydanie warunków zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla koniecznej mocy.

Projektując i eksploatując pompy ciepła należy przestrzegać obowiązujących przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Wybrane normy związane z pompami ciepła:

  • PN-EN 255-1: 2000 Klimatyzatory, ziębiarki cieczy i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja grzania. Terminy, definicje i oznaczenia.
  • PN-EN 255-2: 2000 Klimatyzatory, ziębiarki cieczy i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja grzania. Badanie i wymagania dotyczące oznakowania zespołów do ogrzewania pomieszczeń.
  • PN-EN 255-3: 2000 Klimatyzatory, ziębiarki cieczy i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja grzania. Badanie i wymagania dotyczące oznakowania zespołów do ogrzewania pomieszczeń i ciepłej wody użytkowej.
  • PN-EN 255-4: 2000 Klimatyzatory, ziębiarki cieczy i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja grzania. Wymagania dotyczące zespołów do ogrzewania pomieszczeń i ciepłej wody użytkowej.
  • PN-72/M-04601 Warunki bezpieczeństwa w instalacjach chłodniczych. Norma ta obowiązuje w zakresie projektowania i wykonawstwa nowo budowanych, jak również rekonstruowanych lądowych, stałych instalacji chłodniczych oraz pomp ciepła, w których czynnik roboczy odparowuje i skrapla się zamkniętym obiegu. Norma nie dotyczy instalacji małych, o napełnieniu czynnikiem chłodniczym grupy 1 poniżej 5kg, grupy 2 poniżej 2,5 kg.
  • PN-EN 814-1: 2000 Klimatyzatory i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja ziębienia. Terminy, definicje i oznaczenia.
  • PN-EN 814-2: 2000 Klimatyzatory i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja ziębienia. Badania i wymagania dotyczące oznakowania.
  • PN-EN 814-3: 2000 Klimatyzatory i pompy ciepła ze sprężarkami o napędzie elektrycznym. Funkcja ziębienia. Wymagania.
  • PN-EN 378-1 Instalacje ziębnicze i pompy ciepła
    • wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska,
    • wymagania podstawowe, definicje, klasyfikacja i kryterium wyboru.
  • PN-83/E-82000/01 Elektryczne przyrządy powszechnego użytku. Bezpieczeństwo użytkowania. Ogólne wymagania i badania.
  • PN-IEC 335-1: 1994 Bezpieczeństwo elektrycznych przyrządów do użytku domowego i podobnego. Wymagania ogólne.
  • PN-90/M-04611 Chłodnictwo. Oznaczenia umowne czynników chłodniczych
  • PN-N-01307:1994 Hałas. Dopuszczalne wartości parametrów hałasu w środowisku pracy. Wymagania dotyczące wykonywania pomiarów.
  • PN-ISO 5149: 1997 Mechaniczne instalacje ziębnicze do ziębienia i ogrzewania. Wymagania bezpieczeństwa.

 

< powrót
pn wt śr cz pt so nd
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   

Budowa serwisu dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
www.wfosigw.pl

2010-2011 Szanuj-Energie.pl

StudioGraficzne.com: Projektowanie stron internetowych