Szanuj energie

NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać informacje
wpisz swój adres email:

FORUM

Zapraszamy na nasze forum
na którym można dowiedzieć się
wielu interesujacych rzeczy

Wejdź
drukuj
18.01.2011 / Monika Jarzemska

Oświetlenie w biurze

Oświetlenie pochłania w firmie około 19% całej zużywanej energii elektrycznej. Oświetlenie miejsca pracy jest ważne dla komfortu i wydajności pracowników. Powinno ono zapewnić korzystne warunki dla normalnej pracy i dobrego samopoczucia. Prawidłowość naturalnego oświetlenia pomieszczeń zależy od rozmieszczenia okien, ich wymiaru i kształtu, czystości szyb okiennych (brudne szyby mogą zatrzymywać 30 - 50% promieni świetlnych), a także czystości ścian i sufitu W wyborze miejsca do pracy i nauki należy zawsze brać pod uwagę jego oświetlenie naturalne. W pomieszczeniach stosuje się najczęściej połączenie kilku rodzajów oświetlenia, co umożliwia podkreślenie charakteru wybranej części pomieszczenia i zapewnienie w nim odpowiedniego komfortu.

W widmie światła widzialnego można wydzielić przedziały długości fal, które oko ludzkie odbiera jako wrażenie różnych barw. Wiąże się z tym tzw. temperatura barwowa. O wrażeniu kolorystycznym oglądanego otoczenia decyduje między innymi rodzaj bieli, jaki wysyłany jest ze źródła światła. Parametr ten określany jest właśnie mianem temperatury barwowej Tb. Różne źródła światła emitują światło o różnej temperaturze barwowej. Światło ciepłe wpływa uspokajająco i relaksująco. Przy tym właśnie świetle dobrze odpoczywamy i im cieplejsze światło, tym większe wrażenie ciepła i spokoju. Światło białe, czy też chłodno-białe jest bardziej stymulujące i daje lepsze warunki do intensywnej pracy.

 


               
   Wrażenia wizualne w zależności od barwy światła

Temperatura barwowa określana jest przez porównanie barwy światła wysyłanego przez dane źródło, z odpowiadającą mu barwą ciała czarnego o określonej temperaturze. Norma PN-EN 12464-1 wprowadza następujące przedziały i sformułowania przy określaniu temperatury barwowej:

  • temperatura barwowa poniżej 3300 K - barwa ciepła,
  • temperatura barwowa 3300 K - 5300 K – barwa pośrednia,
  • temperatura barwowa powyżej 5300 K – barwa zimna.

Wybór wyglądu barwy jest kwestią psychologii, estetyki i tego, co może być rozważane jako naturalność. Wybór ten będzie zależał od poziomu natężenia oświetlenia, barw pomieszczenia i mebli, klimatu i zastosowań oświetlenia. W ciepłych klimatach preferowany jest zimniejszy wygląd barwy światła, natomiast w chłodnych klimatach- cieplejszy.

Kolejnym wskaźnikiem określonym przez normę PN-EN 12464-1 jest wskaźnik oddawania barw (Ra). Pozwala on na obiektywne określenie właściwości oddawania barw przez źródło światła. Ważne jest, ze względu na wydolność wzroku, odczucie komfortu i dobre samopoczucie, aby barwy w otoczeniu były oddawane naturalnie i właściwie. Maksymalna wartość Ra wynosi 100. Liczba ta maleje wraz ze spadkiem jakości oddawania barw. Nie zaleca się stosowania lamp ze wskaźnikiem oddawania barw mniejszym niż 80 we wnętrzach, gdzie ludzie pracują lub przebywają przez dłuższy czas.

Na optymalizację zużycia energii elektrycznej dla oświetlenia pomieszczeń przede wszystkim wpływa:

  • trwałość źródeł światła,
  • jakość układów optycznych opraw oświetleniowych – skupienie strumienia świetlnego,
  • współczynnik odbicia sufitów i przegród budowlanych oraz zasłon okiennych,
  • zastosowanie układów sterowania oświetleniem – wyłączników,
  • stan techniczny opraw i źródeł światła oraz dbanie o ich czystość,
  • właściwe użytkowanie.

Energooszczędne żarówki halogenowe są przykładem nowoczesnych lamp żarowych, które osiągają do 25% wyższą skuteczność świetlną oraz 2-4 razy większą trwałość niż tradycyjne żarówki. Energooszczędna żarówka halogenowa, np. o mocy 20 W, stanowi energooszczędny ekwiwalent dla żarówek zwierciadlanych 60 W oraz halogenów 50 W. Tym samym, po raz pierwszy sformułowanie żarówka energooszczędna stało się najbardziej trafne (do tej pory wielu użytkowników nazywało tak energooszczędną świetlówkę kompaktową). Po raz pierwszy od pojawienia się energooszczędnej świetlówki kompaktowej mamy do wyboru energooszczędną żarówkę, dzięki której można oszczędzać energię przy zachowaniu znakomitej jakości światła charakterystycznej dla lamp żarowych. Nowa generacja energooszczędnych żarówek posiada klasę efektywności energetycznej B.

Zintegrowane świetlówki kompaktowe to nowa generacja źródeł światła będąca energooszczędną alternatywą dla tradycyjnych żarówek. Została ona wprowadzona na rynek oświetleniowy na początku lat osiemdziesiątych i dokonała prawdziwej rewolucji w oświetleniu gospodarstw domowych. Zintegrowane świetlówki kompaktowe to lampy będące bezpośrednim zamiennikiem tradycyjnej żarówki, które można stosować w typowych oprawach oświetleniowych. W porównaniu z żarówkami, świetlówki kompaktowe zużywają pięciokrotnie mniej energii elektrycznej czynnej, a ich średnia trwałość jest kilkakrotnie większa. Różnica w kształcie, wymiarach, sposobie zaświecania, masie i strumieniu emitowanego światła stwarzają dziś możliwość właściwego dobierania świetlówki kompaktowej w celu zapewnienia odpowiedniej jakości oświetlenia w każdej sytuacji, gdzie do tej pory używano tradycyjnych żarówek.

Świetlówki kompaktowe mogą być stosowane w większości standardowych opraw oświetleniowych, we wszystkich rodzajach pomieszczeń np. w mieszkaniach prywatnych, biurach, salach wystawowych, restauracjach, hotelach, korytarzach, jak również w oświetleniu zewnętrznym ogrodów, alejek, skwerów itp. Do oświetlenia zewnętrznego należy stosować lampy w szczelnych oprawach.

Diody świecące popularnie nazywane ledami (LED – Light Emitting Diode) należą obecnie do najnowocześniejszych i najszybciej rozwijających się źródeł światła. Należy się spodziewać coraz szerszego ich zastosowania w różnych dziedzinach techniki świetlnej. Związane jest to z takimi ich zaletami, jak: duża trwałość (od 15 000 do 50 000 godz.), coraz większa skuteczność świetlna, duża wartość wskaźnika oddawania barw, brak promieniowania nadfioletowego i podczerwonego, a także duża odporność na drgania i wstrząsy. Poza bardzo dużą trwałością, niskim bezpiecznym napięciem zasilania, diody barwne nie potrzebują żadnych dodatkowych filtrów w celu otrzymania określonej barwy. Dzięki temu nie występują straty strumienia świetlnego na filtrach, co ma istotny wpływ na ich energooszczędność, a określona barwa światła jest bardzo wyrazista.

Diody świecące zamontowane w modułach liniowych, np. po 12 czy 24 sztuki znalazły doskonałe zastosowanie w:

  • reklamach świetlnych – znaki świetlne, litery przestrzenne wykonane jako trójwymiarowe bryły podświetlane od wewnątrz;
  • oświetleniu dekoracyjnym;
  • systemach konturowego podświetlenia i dekorowania budynków oraz innych obiektów (np. pojazdów, statków, jachtów);
  • iluminacji obiektów.

Dzięki zastosowaniu układów sterowania oświetleniem można zapewnić odpowiednie oświetlenie, a jednocześnie uzyskać znaczące oszczędności energii elektrycznej zużywanej do tego celu. Inteligentne systemy sterowania to analogowe lub cyfrowe systemy sterowania oświetleniem, które dostosowują poziom natężenia oświetlenia elektrycznego odpowiednio do rytmu zmian poziomu światła dziennego dochodzącego do stanowiska pracy.

Sterowanie światłem elektrycznym, w zależności od poziomu światła dziennego, polega na ciągłym pomiarze światła docierającego do czujnika światła, który przekazuje tę informację do urządzenia sterującego, które po porównaniu jej z wartością zaprogramowaną przez użytkownika, steruje ściemnianiem lub rozjaśnianiem źródeł światła w oprawach.

Niezależnie od konieczności doboru rodzaju i mocy oświetlenia do konkretnych potrzeb, do oszczędności energii elektrycznej przyczynia się przestrzeganie zasady, że światło świeci się tylko tam, gdzie w danej chwili przebywają użytkownicy. Ponadto, podejmując zabiegi oszczędnościowe, trzeba dążyć do jak najpełniejszego wykorzystania światła dziennego. Zmniejszone zużycie energii, oprócz oszczędności bezpośrednich, ma również pozytywny wpływ na środowisko naturalne.

Najważniejsze zasady to:

  • gaszenie światła w nieużywanych pomieszczeniach,
  • ograniczenie punktów świetlnych przy zachowaniu estetyki pomieszczenia,
  • używanie światła zlokalizowanego, które jest bardziej efektywne niż centralne oświetlenie sufitowe,
  • czyszczenie opraw – zabrudzona oprawa zmniejsza efekt oświetlenia i zmusza do włączenia większej ilości lamp,
  • maksymalne wykorzystanie światła dziennego.

Znaczne oszczędności może przynieść odpowiednie energooszczędne oświetlenie wind. Udział oświetlenia w zużyciu energii przez dźwig pozostający w trybie stand-by jest znaczny. Nie powinno się zatem o nim zapominać, tym bardziejj, że obecnie na rynku dostępnych jest wiele gotowych rozwiązań oświetleniowych. Dotychczas oświetlenie kabiny stanowiły zazwyczaj tradycyjne żarówki lub świetlówki.

W ostatnich latach nastąpił gwałtowny rozwój technologii oświetlenia LED. Mimo że jest ono nadal droższe w porównaniu z innymi typami oświetlenia, jego ceny najprawdopodobniej wkrótce ulegną obniżeniu w wyniku skali ich zastosowania, a już dziś mogą być konkurencyjne przez wyjątkowo długi czas życia, sięgający 50 000 godzin. Co więcej, częste włączanie i wyłączanie nie wpływa na długość życia źródeł światła typu LED.

Diody LED są również bardzo efektywnym rozwiązaniem dla wszelkich wyświetlaczy, które ponadto można ściemniać, obniżając jeszcze bardziej zużycie energii bez konsekwencji w postaci skrócenia czasu życia diod.

Tab. 1 Porównanie charakterystyk najbardziej typowych źródeł światła

Typ źródła światła

Długość życia (godziny)

Wydajność świetlna (lm/W)

Żarówka

750-2,000

10-18

Żarówka halogenowa

3,000-4,000

15-20

Świetlówka kompaktowa (CFL)

8,000-10,000

35-60

Świetlówka liniowa

20,000-30,000

50-100

Białe diody LED wysokiej mocy

35,000-50,000

30-150

 Źródło: de Almeida et al. 2009: Technology Assessment

Legislacja

  • Dyrektywa 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych
  •  Dyrektywa 2009/125/WE ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią
  • Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 244/2009 w sprawie wymogów ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego
  • Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 245/2009 w sprawie wymogów ekoprojektu dla lamp fluorescencyjnych, lamp wyładowczych wysokiej intensywności, stateczników i opraw oświetleniowych
  • PN-EN 12464-1:2004: Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy.
< powrót
pn wt śr cz pt so nd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728    

Budowa serwisu dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
www.wfosigw.pl

2010-2011 Szanuj-Energie.pl

StudioGraficzne.com: Projektowanie stron internetowych