Szanuj energie

NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać informacje
wpisz swój adres email:

FORUM

Zapraszamy na nasze forum
na którym można dowiedzieć się
wielu interesujacych rzeczy

Wejdź
drukuj
19.01.2011 / Arkadiusz Węglarz

Efektywność energetyczna gospodarki polskiej

Wstęp

W związku z dużym i stale rosnącym uzależnieniem Unii Europejskiej od zewnętrznych dostaw paliw, w tym z krajów niestabilnych politycznie i gospodarczo (ponad 50% nośników energii importowanych jest z zewnątrz UE) podjęto szereg działań na poziomie wspólnoty i krajów członkowskich mających na celu zapobieżeniu dalszemu wzrostowi tego niekorzystnego zjawiska.

Polska realizując zobowiązania wynikające z naszego członkowstwa w Unii Europejskiej musi w ciągu najbliższych miesięcy wprowadzić wiele działań w dziedzinie efektywności energetycznej. Działania te zostały zapisane w dokumencie: „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku”.

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku

Kwestia efektywności energetycznej jest traktowana w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku w sposób priorytetowy, a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji wszystkich jej celów. Przedstawione w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej obejmują:

  1. Ustalanie narodowego celu wzrostu efektywności energetycznej;
  2. Wprowadzenie systemowego mechanizmu wsparcia dla działań służących realizacji narodowego celu wzrostu efektywności energetycznej;
  3. Stymulowanie rozwoju kogeneracji poprzez mechanizmy wsparcia, z uwzględnieniem kogeneracji ze źródeł poniżej 1 MW, oraz odpowiednią politykę gmin;
  4. Stosowanie obowiązkowych świadectw charakterystyki energetycznej dla budynków oraz mieszkań przy wprowadzaniu ich do obrotu oraz wynajmu;
  5. Oznaczenie energochłonności urządzeń i produktów zużywających energię oraz wprowadzenie minimalnych standardów dla produktów zużywających energię;
  6. Zobowiązanie sektora publicznego do pełnienia wzorcowej roli w oszczędnym gospodarowaniu energią;
  7. Wsparcie inwestycji w zakresie oszczędności energii przy zastosowaniu kredytów preferencyjnych oraz dotacji ze środków krajowych i europejskich, w tym w ramach ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, regionalnych programów operacyjnych, środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;
  8. Wspieranie prac naukowo-badawczych w zakresie nowych rozwiązań i technologii zmniejszających zużycie energii we wszystkich kierunkach jej przetwarzania oraz użytkowania;
  9. Zastosowanie technik zarządzania popytem (Demand Side Managment), stymulowane poprzez m.in. zróżnicowanie dobowe stawek opłat dystrybucyjnych oraz cen energii elektrycznej w oparciu o ceny referencyjne będące wynikiem wprowadzenia rynku dnia bieżącego oraz przekazanie sygnałów cenowych odbiorcom za pomocą zdalnej dwustronnej komunikacji z licznikami elektronicznymi;
  10. Kampanie informacyjne i edukacyjne, promujące racjonalne wykorzystanie energii.

Czy potencjał efektywności energetycznej w Polsce jest wystarczający do realizacji zapisów dokumentu: „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku”?

Potencjał wzrostu efektywności energetycznej w Polsce

W poniższej tabeli 1. podano oszacowany przez KAPE S.A potencjał efektywności energetycznej

Tabela 1. Potencjał wzrostu efektywności energetycznej w Polsce.


Analiza wyników pokazanych w tabeli 1. pozwala wysnuć wniosek o wciąż dużym potencjale wzrostu efektywności energetycznej w Polsce. Niestety na przeszkodzie jego wykorzystania stoją bariery wzrostu efektywności energetycznej.

Identyfikacja barier wzrostu efektywności energetycznej w Polsce

Głównymi barierami w poprawie poziomu efektywności energetycznej polskiej gospodarki są:

  • małe zainteresowanie programami oszczędności energii ze strony dostawców energii,
  • brak zachęty w postaci taryf faworyzujących ekologiczną postawę użytkowników rozsądnie korzystających z energii,
  • słaby efekt ekonomiczny działań energooszczędnych podejmowanych przez gospodarstwa domowe (do momentu podniesienia cen energii elektrycznej), deklaracyjna postawa polityków,
  • niewielka wiedza użytkowników energii i brak znajomości źródeł pozyskiwania informacji nt. efektywności energetycznej,
  • pozostawienie społeczeństwa bez wsparcia wobec decyzji o podejmowaniu oszczędności energetycznych w obliczu rosnących cen energii.

Jednym ze sposobów przełamania ww. barier będzie ustawa o efektywności energetycznej.

Ustawa o efektywności energetycznej

Według projektu przesłanego przez Rząd do sejmu przyszła Ustawa o Efektywności Energetycznej określi:

  • krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią,
  • zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej,
  • zasady uzyskania i umorzenia świadectwa efektywności energetycznej,
  • zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz uzyskiwania uprawnień audytora efektywności energetycznej.

Ustawa o efektywności energetycznej powinna wejść w życie w 2011 roku i funkcjonować do końca 2016 roku, do czego obliguje Polskę dyrektywa 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych. W dniu 18 października 2010 roku po trzech latach prac Rząd przekazał projekt Ustawy do Sejmu. Głównym mechanizmem wsparcia procesu wzrostu efektywności energetycznej zapisanym w Ustawie o efektywności energetycznej będzie system białych certyfikatów.

System białych certyfikatów

System Białych Certyfikatów (SBC) jest narzędziem służącym do wspierania inwestycji poprawiających efektywność energetyczną polskiej gospodarki, a co za tym idzie redukujących zużycie energii i emisję CO2. System realizuje wskazania Dyrektywy 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych i przybliża Polskę do realizacji celów wskazanych przez Unię na rok 2016 (redukcja zużycia energii końcowej o 9%). Wszędzie, gdzie to tylko możliwe, System wykorzystuje mechanizmy rynkowe – pozostając jednocześnie w pełni sterownym w zakresie swoich strategicznych parametrów tzn. jego operacyjnego kosztu i generowanego wolumenu inwestycji.

System obrotu zbywalnymi białymi certyfikatami opiera się na nałożeniu na grupę podmiotów działających na rynku energii (dystrybutorów lub sprzedawców detalicznych) obowiązku rozliczenia się z określonych oszczędności energii. Wywiązanie się z obowiązku polega na przedstawieniu do umorzenia świadectw efektywności energetycznej (białych certyfikatów) opiewających na wymaganą ilość zaoszczędzonej energii.

Inwestor zainteresowany otrzymaniem papierów wartościowych, jakimi są świadectwa efektywności energetycznej powinien wynająć specjalnego certyfikowanego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) audytora efektywności energetycznej, który przeprowadzi audyt energetyczny wyznaczający możliwe oszczędności powstałe w wyniku realizowanych przez niego przedsięwzięć. Prezes URE będzie organizował przetarg na uzyskanie prawa do emisji określonej ilości certyfikatów nominowanych w tonach oleju ekwiwalentnego (toe) energii pierwotnej zaoszczędzonej dzięki inwestycjom proefektywnościowym. Każdy z inwestorów – uczestników przetargu – składał będzie ofertę ile certyfikatów (V. cert) chce uzyskać za przewidywane w audycie oszczędności (Voszcz). Wygrywać przetarg będą ci, którzy zaproponują najwyższą wartość współczynnika: φ = Voszcz/ V. cert

Ze względów na minimalizacje kosztów obsługi systemu minimalna wartość świadectwa efektywności energetycznej będzie wynosić 10 toe. Po wykonaniu zgodnie z audytem inwestycji przynoszące oszczędności energii będzie można zbyć świadectwa efektywności energetycznej na Towarowej Giełdzie Energii.

System Białych Certyfikatów jest narzędziem służącym do wspierania inwestycji poprawiających efektywność energetyczną polskiej gospodarki a co za tym idzie redukujących zużycie energii i emisję CO2. System realizuje wskazania Dyrektywy 32/2006/WE O Efektywności Energetycznej i przybliża Polskę do realizacji celów Wskazanych przez Unię na rok 2016 (redukcja zużycia energii końcowej o 9%) oraz ewentualnie na rok 2020 (poprawa efektywności energetycznej gospodarki o 20%). Wszędzie, gdzie to tylko możliwe, System wykorzystuje mechanizmy rynkowe – pozostając jednocześnie w pełni sterownym w zakresie swoich strategicznych parametrów tzn. wolumenu inwestycji i jego społecznego kosztu. Poprawa efektywności energetycznej obniża koszt energetyczny gospodarki, wymaga jednak wcześniejszych nakładów i zwiększenia średniej ceny energii. Zakłada się, że cena zwiększy się tu od 2 do 3 % ceny detalicznej, co oznacza sumę kosztów w skali kraju 1.7 ÷ 2.5 mld zł. Wartość tu sterowana będzie pośrednio wysokością opłaty zastępczej oraz wymaganym wolumenem umorzeń. Wolumen ten zależeć będzie od zakładanego tempa generacji oszczędności tzn. realizacji celów unijnych. Trzeba jednocześnie stwierdzić, że w wyniku uzyskanych redukcji zużycia pojawią się oszczędności w kwocie wielokrotnie przekraczającej w/w koszt. W zależności od przyjętych parametrów systemu zwrot kosztu społecznego nastąpi w okresie 1÷3 lat. Głównym czynnikiem motywacyjnym Systemu BC jest bezwzględne skrócenie prostego okresu spłaty inwestycji proefektywnościowej o ¾ do 1 ½ roku (przy φ=1) w zależności od przyjętych parametrów systemu i od zgłoszonej przez inwestora wartości wskaźnika φ.

Przedsiębiorstwa sprzedające energię odbiorcom końcowym będą musiały z upływem roku przedstawić Prezesowi URE odpowiednią liczbę białych certyfikatów do umorzenia. Wyjściową wartość certyfikatu wyznacza opłata zastępcza, którą muszą ponieść ci, którym zabrakło certyfikatów niezbędnych do wywiązania się z obowiązku umorzenia. Według projektu znajdującego się w Sejmie opłata zastępcza będzie w przedziale od 900 zł do 2700 zł za toe ustalana przez Ministra Gospodarki. Wartość rynkową certyfikatu określi każdorazowo równowaga popytu i podaży.

Podsumowanie

Komisja Europejska podjęła lub planuje szereg działań mających na celu rozwój technologii energooszczędnych.

Istotnym elementem w podniesieniu efektywności energetycznej w UE ma być stworzenie rynku wewnętrznego, na który swobodny dostęp miałyby tylko produkty spełniające wymogi „eko-projektu”. Pod pojęciem tym kryje się uwzględnienie aspektów środowiskowych przy projektowaniu celem poprawy ekologiczności produktu zużywającego energię (PuE) podczas jego całego cyklu życia.

Jest to wizja Europy posiadającej dobrze prosperującą i zrównoważoną gospodarkę energetyczną, która wykorzystała możliwości kryjące się za zagrożeniami zmian klimatycznych i globalizacji oraz wysunęła się na pozycję światowego lidera ze swoim portfelem czystych, wydajnych i niskoemisyjnych technologii energetycznych, stając się siłą napędową dla dobrobytu i wnosząc znaczny wkład w rozwój gospodarczy i powstawanie nowych miejsc pracy.

Jeśli prawidłowo zostanie w Polsce wdrożona dyrektywa w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii, usług energetycznych to zmieni się też tradycyjne postrzeganie dostawców energii. Obecnie są oni zainteresowani zwiększaniem sprzedaży energii. Ale gdy będą sprzedawać usługę np. zapewnianie komfortu cieplnego w mieszkaniu to będą zainteresowani oszczędzaniem energii i stosowaniem energooszczędnych technologii oraz urządzeń. Przykładem jest warszawski SPEC, który aby przywiązać klienta pomaga mu w poszukiwaniu środków na termomodernizację budynków, czyli wspomaga go w oszczędzaniu energii.

Wyrównanie poziomu efektywności energetycznej gospodarki polskiej do poziomów starych krajów członkowskich Unii Europejskiej (UE15) wymagać będzie dużych nakładów finansowych. Potencjał efektywności gospodarki Polski daje możliwości redukcji zużycia energii pozwalające na realizację zarówno celu dyrektywy 2006/32/WE, jak i celów określonych przez Unię Europejską na rok 2020. Potrzebne są jednak konsekwentne działania polityków w zakresie tworzenia mechanizmów prawnych wzrostu efektywności energetycznej.

LITERATURA

  1. Efektywność wykorzystania energii w latach 1998-2008, GUS Warszawa 2010
  2. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku
  3. Krajowy Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej (EEAP)
  4. Projekt Ustawy o Efektywności energetycznej, www.mg.gov.pl.
  5. Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylają-ca dyrektywę Rady 93/76/EWG (DzUrz L 114 z 27.4.2006 r., s. 64–85).
  6. Arkadiusz Węglarz, Analiza procesu wzrostu efektywności energetycznej gospodarki polskiej
  7. www.chronmyklimat.pl



< powrót
pn wt śr cz pt so nd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Budowa serwisu dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
www.wfosigw.pl

2010-2011 Szanuj-Energie.pl

StudioGraficzne.com: Projektowanie stron internetowych