Ustawa antysmogowa - co musisz wiedzieć?

Co to jest ustawa antysmogowa?

Ustawa antysmogowa to potoczne określenie pakietu lokalnych aktów prawnych, czyli tzw. uchwał antysmogowych, przyjmowanych przez sejmiki wojewódzkie.

Przepisy te obejmują zarówno rodzaj używanego opału, jak i klasę techniczną urządzeń grzewczych - kotłów, pieców czy kominków.

Jakie piece obejmuje ustawa antysmogowa?

Regulacje antysmogowe celują przede wszystkim w najstarsze i najbardziej emisyjne urządzenia grzewcze.

Modernizacji podlegają także tradycyjne piece kaflowe, kuchenne oraz kominki, o ile nie spełniają lokalnych wymogów emisyjnych.

Gdzie obowiązuje ustawa antysmogowa?

Uchwały antysmogowe nie obowiązują jednolicie w całym kraju, ponieważ są to regulacje przyjmowane na poziomie wojewódzkim.

Są to następujące województwa:

• dolnośląskie
• kujawsko-pomorskie
• lubelskie
• lubuskie
• łódzkie
• małopolskie
• mazowieckie
• opolskie
• podkarpackie
• pomorskie
• śląskie
• świętokrzyskie
• wielkopolskie
• zachodniopomorskie

Terminy wymiany kotłów i szczegółowe zakazy dotyczące paliw znacznie różnią się między regionami, dlatego każdy mieszkaniec powinien zapoznać się z treścią uchwały obowiązującej w jego miejscu zamieszkania.

Wpływ na jakość powietrza i zdrowie publiczne

Głównym celem uchwał antysmogowych jest ochrona zdrowia publicznego. Spalanie niskiej jakości paliw w przestarzałych kotłach emituje ogromne ilości pyłów zawieszonych (PM10, PM2.5) i rakotwórczego benzo(a) pirenu, które przenikają do naszych płuc. Długotrwałe narażenie na zanieczyszczone powietrze skutkuje rozwojem chorób układu oddechowego, alergii, problemów z krążeniem, a nawet nowotworów.

Wpływ ustawy antysmogowej na zdrowie jest bezpośredni - poprzez eliminację „kopciuchów” i zakaz stosowania najgorszych paliw, jakość powietrza systematycznie się poprawia. Mniej smogu oznacza niższe ryzyko zachorowań, lepsze samopoczucie i wyższy komfort życia dla wszystkich mieszkańców, a zwłaszcza dla grup najbardziej wrażliwych - dzieci i seniorów.

Programy dofinansowań wymiany pieca

Wymiana starego źródła ciepła na ekologiczne to spory wydatek, jednak właściciele domów nie są pozostawieni sami sobie.

Wysokość wsparcia zależy od dochodów gospodarstwa domowego i może pokryć znaczną część kosztów. Poza programem „Czyste Powietrze” często działają też lokalne inicjatywy, organizowane przez gminy lub urzędy marszałkowskie. Aby znaleźć dostępne formy pomocy, najlepiej szukać informacji na stronach internetowych urzędu gminy lub w dedykowanych punktach konsultacyjnych.

Kontrole techniczne instalacji grzewczych

Skuteczność przepisów antysmogowych zależy od ich egzekwowania, dlatego właściciele nieruchomości muszą liczyć się z kontrolami instalacji grzewczych, podczas których urzędnicy sprawdzają przede wszystkim klasę kotła (na podstawie tabliczki znamionowej lub dokumentacji) i rodzaj opału w kotłowni.

Kary za naruszenia ustawy antysmogowej

Niestosowanie się do zapisów uchwały antysmogowej stanowi wykroczenie, a przewidziane za to kary mogą być dotkliwe.

Jeśli właściciel nieruchomości odmówi przyjęcia mandatu, sprawa trafia do sądu. W takim przypadku grzywna może wynieść nawet do 5 000 zł. Kara może być nakładana wielokrotnie, jeśli kolejne kontrole wykażą, że właściciel nadal nie dostosował się do obowiązujących regulacji. Dlatego zwlekanie z wymianą źródła ciepła jest nie tylko szkodliwe dla środowiska, ale również nieopłacalne finansowo.

FAQ - ustawa antysmogowa

Do kiedy muszę wymienić swój piec? Terminy zależą od województwa i klasy posiadanego urządzenia, a w pierwszej kolejności wymianie podlegają kotły pozaklasowe. Dokładną datę dla swojego regionu znajdziesz w treści lokalnej uchwały antysmogowej, dostępnej na stronie urzędu marszałkowskiego. Jakich paliw nie wolno spalać? Lista zakazanych paliw jest określana lokalnie. Zazwyczaj obejmuje ona:

• węgiel brunatny,
• muły i flotokoncentraty węglowe,
• miał węglowy o niskiej jakości,
• drewno o wilgotności powyżej 20%.

Absolutnie zakazane jest również spalanie odpadów. Czy kominek też podlega ustawie? Tak, kominki i inne miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (tzw. kozy) również są objęte regulacjami. Nowo instalowane urządzenia muszą spełniać wymogi Ekoprojektu. W niektórych województwach mogą obowiązywać ograniczenia w użytkowaniu kominków w dni, kiedy ogłaszany jest alarm smogowy. Gdzie znajdę wiarygodne informacje? Najlepszymi źródłami informacji są:

• strona internetowa urzędu marszałkowskiego Twojego województwa,
• witryna internetowa Twojej gminy,
• portale organizacji zajmujących się jakością powietrza (np. Polski Alarm Smogowy).